Pir Sultan Abdal
Haydar (Pir Sultan Abdal)
Alevî-Bektaşî geleneğinin en büyük ozanı; haksızlığa karşı direnişin sembolü hâline gelen şair.
Pir Sultan Abdal Kimdir? Hayatı
Sivas'ın Banaz köyünde doğdu. Asıl adının Haydar olduğu, "Pir Sultan" adını manevi yolundan aldığı söylenir. XVI. yüzyılda Osmanlı-Safevî çekişmesinin en yoğun olduğu dönemde yaşadı.
Şiirlerindeki muhalif söylem ve halkı harekete geçiren gücü nedeniyle dönemin Sivas valisi Hızır Paşa tarafından yargılanarak idam edildiği kabul edilir. Rivayete göre Hızır Paşa bir zamanlar onun yetiştirdiği bir kişiydi ve bu ihanet, Pir Sultan efsanesinin merkezine yerleşti.
Adı, Anadolu'da yüzyıllar boyunca adalet arayışının ve baskıya boyun eğmemenin sembolü oldu. Kendisine ait olduğu söylenen şiirlerin bir kısmının sonraki dönemlerde onun adına söylenmiş olduğu düşünülür.
Edebî Kişiliği ve Üslubu
Pir Sultan'ın deyişleri hem inanç hem itiraz taşır. Dili sade, söyleyişi doğrudandır; süse ve sanata yer vermez. Şiirlerinde Hz. Ali sevgisi, ehl-i beyt bağlılığı ve zulme karşı duruş iç içe geçer.
Hece ölçüsüyle yazar; deyişleri saz eşliğinde söylenmek üzere kurulmuştur. Bu yüzden şiirlerinin çoğu bugün de türkü olarak yaşamaya devam eder.
Pir Sultan Abdal Ünlü Dizeleri
Gelin canlar bir olalım, münkire kılıç çalalım.
Dost dost diye nicesine sarıldım.
Kul olayım kalem tutan ellere.