İçeriğe geç

Türkü

Sarı Gelin

ErzurumKırık hava2
Söz metni yayımlanmıyor. Türkü sözleri sözlü gelenekle taşındığı için yöreden yöreye değişir; ayrıca birçok türkünün TRT repertuvarında kayıtlı bir derleyeni bulunur. Bu sayfada türkünün yöresi, biçimi ve hikâyesi yer alır.
Yöre
Erzurum
Biçim
Kırık hava
Söz ve müzik
Anonim
Derleyen
—
Seslendirenler
Zeki Müren, Barış Manço, Sezen Aksu, Cem Adrian

Sarı Gelin Türküsünün Hikâyesi

Türkiye'nin en çok bilinen türkülerinden biri olan Sarı Gelin, aynı ezginin Azerbaycan, Ermenistan ve İran'da da farklı sözlerle söylenmesiyle dikkat çeker. Bu yüzden kökeni uzun süredir tartışılır; her kültür türküyü kendi repertuvarının parçası sayar. Bugün kabul gören yaklaşım, ezginin Kafkasya–Doğu Anadolu hattında ortak bir halk kültürüne ait olduğu ve tek bir kaynağa bağlanamayacağıdır.

"Sarı gelin" ne demek?

Buradaki sarı kelimesi saç rengini değil, halk dilinde "sarışın, açık tenli" anlamını taşır. Bazı yorumcular "sarı"yı hastalıktan sararmış bir gelin olarak okur ve türküye trajik bir anlam yükler; ancak bu okuma sonradan üretilmiş bir yorumdur.

Söyleyiş özellikleri

Türkü kırık hava biçimindedir: ölçülü, ritmi belirgin ve oynak. Yedili hece ölçüsü, akılda kalıcılığın başlıca sebebidir. Nakarattaki uzun "aman aman" seslenişleri ise Doğu Anadolu türkülerinin tipik özelliğidir.

Türkü, Türk sinemasında ve popüler müzikte defalarca yeniden yorumlanmış; Erzurum'un kültürel simgelerinden biri hâline gelmiştir.

Diğer Türküler

Şarkı formunda türkü

Türkiye'nin dünyada en çok tanınan türküsüdür. Ezgi yalnızca Türkiye'de değil; Yunanistan, Bulgaristan, Sırbistan, Bosna, Arnavutluk ve hatta Hindistan'da farklı sözlerle…

3

Yüksek Yüksek Tepelere

Rumeli / Balkan göçmenleri

Göç türküsü

Balkanlar'dan Anadolu'ya göç eden Türklerin ardından söylenen en bilinen göç türküsüdür. Sözlerde bir kızın, kendisini uzağa gelin veren ailesine seslenişi vardır; ama türkü…

2

Çayelinden Öteye

Rize — Çayeli / Karadeniz

Karadeniz horonu

Rize'nin Çayeli ilçesinden derlenmiş, Karadeniz yöresinin en tanınan türkülerindendir. Horon eşliğinde söylenir ve kemençe ile icra edilir. Karadeniz türkülerinin ayırt edici…

14

Ada Sahillerinde Bekliyorum

Rumeli / İstanbul

Rumeli türküsü

Rumeli kökenli, Türkiye'de çok sevilen bir türküdür. Sözlerde bir bekleyiş ve kavuşamama teması işlenir. Türkü, Balkanlar'da da farklı sözlerle söylenmesiyle Kâtibim'e benzer bir…

2

Yemen Türküsü

Muş / Anadolu geneli

Uzun hava — ağıt

Havada bulut yok bu ne dumandır dizesiyle başlayan bu ağıt, Osmanlı Devleti'nin Yemen'e gönderdiği askerlerin ardından yakılmıştır. Türkünün arkasında somut bir tarih vardır:…

4

Entarisi Ala Benziyor

İstanbul / Rumeli

Oyun havası

Düğünlerde ve eğlencelerde en çok söylenen neşeli türkülerdendir. Sözlerde bir sevgilinin kıyafeti ve görünüşü övülür; ağıt ve ayrılık ağırlıklı türkü repertuvarında sevinçli bir…

2