Bende sığar iki cihan ben bu cihana sığmazam
Cevher-i lâmekân benim kevn ü mekâna sığmazam
10 dize0Tam metin
S
Seyyid Nesîmî
Seyyid İmâdüddîn Nesîmî
1369 – 1417Tasavvuf / HurûfîlikŞair, mutasavvıfKamuya açık
Hurûfî inancını coşkulu bir dille savunan, inandığı yoldan dönmediği için Halep'te idam edilen şair.
Seyyid Nesîmî Kimdir? Hayatı
Nesîmî, XIV. yüzyılın ikinci yarısında doğdu. Hurûfîliğin kurucusu Fazlullah Esterâbâdî'ye bağlandı ve bu öğretinin en güçlü şairi oldu. Hurûfîlik, harflerin ve sayıların gizli anlamları üzerinden insanın ilahî bir öz taşıdığını savunan bir düşünce sistemidir.
Şiirlerindeki "ene'l-hak" (ben hakkım) vurgusu ve insanın yüzünde ilahî tecelli gören söyleyişi, dönemin din âlimleri tarafından küfür sayıldı. Halep'te yakalandı ve 1417'de derisi yüzülerek idam edildi. Bu ölüm biçimi, onun adını inanç uğruna direnmenin sembolü hâline getirdi.
Hem Azerbaycan Türkçesiyle hem Farsça ve Arapça şiirler yazdı. Azerbaycan edebiyatının kurucularından sayılır; Fuzûlî üzerindeki etkisi belirgindir.
Edebî Kişiliği ve Üslubu
Nesîmî'nin şiiri coşkulu, iddialı ve sarsıcıdır. Divan şiirinin kalıplarını kullanır ama içine tehlikeli ölçüde açık bir düşünce yerleştirir. Gazellerinde tekrar edilen ünlemler ve seslenişler, şiire neredeyse bir ilahî ritmi kazandırır.
Seyyid Nesîmî Ünlü Dizeleri
Bende sığar iki cihan, ben bu cihana sığmazam.