Terkib-i bend
Âyinesi iştir kişinin lâfa bakılmaz
Şahsın görünür rütbe-i aklı eserinde
12 dize0Tam metin
Z
Ziya Paşa
Abdülhamid Ziyâeddin (Ziya Paşa)
1829 – 1880Tanzimat EdebiyatıŞair, devlet adamı, gazeteciKamuya açık
Tanzimat'ın ilk kuşağından; beyitleri atasözü gibi dile yerleşen "Terkib-i Bend"in şairi.
Ziya Paşa Kimdir? Hayatı
İstanbul'da doğdu, sarayda kâtiplik yaptı. Yeni Osmanlılar hareketine katıldı; Namık Kemal ve Âli Suavi ile birlikte Avrupa'ya kaçarak muhalif yayınlar çıkardı. Dönüşünde valilik görevlerinde bulundu ve Adana valisiyken vefat etti.
Edebiyat tarihinde ilginç bir çelişkiyi temsil eder: Şiir ve İnşâ makalesinde halk edebiyatını gerçek Türk edebiyatı sayarken, Harâbât antolojisinde divan şiirini yüceltir. Bu tutarsızlık, Tanzimat aydınının iki dünya arasındaki gerilimini iyi anlatır.
Edebî Kişiliği ve Üslubu
Şiirlerinde divan şiirinin biçimini korurken içeriğe toplumsal ve felsefi meseleleri taşır. Terkib-i Bend'indeki beyitler, adaletsizlik ve dünya düzeni üzerine söylenmiş; bugün bile atasözü gibi kullanılan mısralarla doludur.
Ziya Paşa Ünlü Dizeleri
Âyinesi iştir kişinin lâfa bakılmaz, şahsın görünür rütbe-i aklı eserinde.
Bed asla necâbet mi verir hiç üniforma, zerdûz palan vursan eşek yine eşektir.
Nush ile uslanmayanı etmeli tekdir, tekdir ile uslanmayanın hakkı kötektir.