Hürriyet Kasidesi (Seçme Beyitler)
Şiirin Çözümlemesi
Sözlük
Ahkâm-ı asr: çağın hükümleri · münharif: sapmış · mürüvvet-mend: mert, iyilik sever · iânet: yardım · sâkıt olmak: düşmek, değerini yitirmek · bîdâd: zulüm · didâr: yüz, görünüş.
Açıklama
Türk edebiyatında "hürriyet" kavramını merkezine alan ilk büyük şiirdir. Namık Kemal, divan şiirinin kaside biçimini kullanır ama içine tamamen yeni bir siyasi içerik yerleştirir: övülen kişi bir padişah değil, bir kavramdır.
"Yere düşmekle cevher sâkıt olmaz kadr ü kıymetten": Mücevher yere düşmekle değerini kaybetmez. Milletin geçici olarak zayıf düşmesinin onun kıymetini azaltmayacağını söyleyen bu beyit, Türkçede atasözü gibi kullanılır.
"Ne mümkün zulm ile bîdâd ile imhâ-yı hürriyet": Zulümle özgürlüğü yok etmek mümkün değildir; bunu başarmak isteyen önce insanlıktan idraki kaldırmalıdır. Şiirin en çok alıntılanan beytidir.