Vatan
Bir ülke ki câmiinde Türkçe ezan okunur,
Köylü anlar mânasını namazdaki duânın...
Bir ülke ki mektebinde Türkçe Kur'an okunur.
Küçük büyük herkes bilir buyruğunu Hüdâ'nın.
Ey Türkoğlu, işte senin orasıdır vatanın!
Şiirin Çözümlemesi
Ziya Gökalp'in Türkçülük düşüncesini şiire dönüştürdüğü en bilinen metnidir. Şair burada vatanı coğrafi sınırlarla değil, dil ve anlama üzerinden tanımlar: vatan, insanın kendi dilinde anlayabildiği yerdir.
Şiirin didaktik yapısı belirgindir; edebî bir imge arayışından çok bir fikri açık biçimde aktarma kaygısı taşır. Bu, Gökalp'in şiire yaklaşımının tipik örneğidir.