Hoşça Bak Zâtına
Hoşça bak zâtına kim zübde-i âlemsin sen
Merdüm-i dîde-i ekvân olan âdemsin sen
Merteben ayn-ı müsemmâdadır esmâ sanma
Ayn-ı mâhiyyet-i eşyâda müsemmâsın sen
Hayrete düş yine kendinde tefekkür eyle
Sırr-ı vahdetle bu kesrette müşahhassın sen
Nefha-i rûh olan âyîne-i dîdârın gör
Hem sadef hem güher-i bahr-i mükerremsin sen
Şiirin Çözümlemesi
Sözlük
Zübde-i âlem: âlemin özü · merdüm-i dîde: göz bebeği · ekvân: varlıklar · müsemmâ: adlandırılan şey · kesret: çokluk · vahdet: birlik · güher: inci.
Açıklama
Türk şiirinin insana en yüksek değeri veren beyitlerinden biriyle açılır: "Kendine iyi bak, çünkü sen âlemin özüsün; varlıkların gözbebeği olan insansın."
Şeyh Galib burada tasavvufun insan anlayışını özetler: insan, evrenin küçültülmüş bir modelidir. Bu yüzden kendini küçük görmek, aslında yaratılışı küçük görmektir. Beyit bugün de bir özsaygı çağrısı olarak okunmaktadır.